Arbeidsomstandigheden en veiligheid, maar ook milieu, behoren tot de belangrijkste taakgebieden van de NVAF ten behoeve van de hele funderingsbranche.

Arbocatalogus
 
Op 23 februari 2010 is de Arbocatalogus voor de funderingsbranche van kracht geworden. De arbocatalogus voor de funderingsbranche is te vinden op www.arbocatalogus-funderingen.nl.

In het kader van de nieuwe Arbowet worden of zijn in de diverse sectoren door werkgevers en werknemers zogenaamde arbocatalogi afgesloten. Voor de bouwnijverheid zal de Arbocatalogus voor Bouw & Infra relevant zijn. De daar niet in geregelde zaken die specifiek zijn voor de funderingsbranche, zullen een plek krijgen in een Arbocatalogus voor de funderingsbranche.
Beide catalogi zijn volledig opgenomen in een website.
De betrokken organisaties van werkgevers en werknemers maakten op 11 april 2007 een start met het overleg over een arbocatalogus voor de funderingsbranche. Aan dit overleg wordt deelgenomen door vertegenwoordigers van FNV Bouw & Infra, CNV Hout en Bouw, HZC en de NVAF. Het oorspronkelijke tijdpad voorzag in het verschijnen van de catalogus in april of juni 2008. Dit overleg heeft echter veel langer geduurd dan gepland en is pas eind 2009 afgerond. Eind december 2009 werd door de Arbeidsinspectie uitslag gegeven over de marginale toetsing. Hieruit bleek dat op 5 onderdelen goedkeuring werd gegeven en een onderdeel werd aangehouden. Definitieve goedkeuring is dus nog niet gegeven.

De belangrijkste oorzaak van het oponthoud was echter het ombouwen van de teksten naar een website. In de projectgroep arbocatalogus, waar deze organisaties in deelnemen, is reeds lang overeenstemming over de tekst van de arbocatalogus. Het maken van de digitale versie is in handen van de Stichting Arbouw.

De website van de arbocatalogus gaat uit van de volgende systematiek:


Arbocatalogus Funderingen

De Arbocatalogus Funderingen is van toepassing op werkgevers en werknemers behorend tot deze branche. In deze catalogus staan de door hen gemaakte afspraken over de wijze waarop binnen deze branche invulling kan worden gegeven aan de door de overheid gestelde de doelvoorschriften om gezond en veilig te kunnen werken. Dit betekent niet dat alleen op de beschreven wijze aan de doelvoorschriften kan worden voldaan. Bent u in staat om op een andere (aantoonbare) manier hetzelfde beschermingsniveau te bieden, dan bent u daar vrij in. De arbocatalogus is bedoeld om u tegemoet te komen, niet om u te beperken. Als u gebruik maakt van de in deze catalogus aangeboden maatregelen, voldoet u aan hetgeen de arbeidsinspectie van u verlangt. In deze catalogus komen de belangrijkste risico’s in de Funderingsbranche aan bod. De maatregelen zijn geordend volgens de arbeidshygiënische strategie. Bij het raadplegen van de arbocatalogus kunt u kiezen uit drie mogelijkheden:


Kies een beroep

Kiest u een beroep dan verschijnen voor dat beroep de belangrijkste risico’s.
Per risico wordt informatie gegeven over wet- en regelgeving en de te nemen maatregelen
om het risico te voorkomen of te beperken.


Kies een risico

Kiest u een risico dan verschijnt een algemene beschrijving van het risico en wordt informatie gegeven over wet- en regelgeving. Ook krijgt u een overzicht van de beroepen in de funderingsbranche die met dit risico te maken hebben.


Kies een proces

Kiest u een proces dan verschijnt een aantal hoofdstukken over procesmatige activiteiten:

Hoofdstukken: 
 1. Keuring van funderingsmachines
 2. Funderingsmachines en de bouwplaats
 3. Hijsen met funderingsmachines
 4. Drijvend funderingsmaterieel
 5. Heitraversen (brugwagens)

Bijlagen:
 1. Opleidingen
 2. Jeugdigen en funderingsmachines
 3. Ongevallen.

De volledige website omvat is dus de arbocatalogus. Een extract hiervan met de voor de funderingsbranche meest relevante zaken zullen verschijnen in de vorm van een boekje dat te zijner tijd hier zal kunnen worden gedownload of aangevraagd.

Werkgroep

De NVAF-werkgroep arbeidsomstandigheden en milieu,welke is samengesteld uit deskundigen vanuit de lidbedrijven aangevuld met een of meer adviseur(s), heeft hierin een initiërende rol. Zij heeft onder meer tot taak:

•	het volgen van alle relevante ontwikkelingen op het gebied van arbeidsomstandigheden en milieu, zowel nationaal als Europees
•	fungeren als achterban voor de EFFC Health & Safety WG
•	het in samenwerking met de vakorganisaties opstellen en onderhouden van de arbocatalogus voor de funderingsbranche
•	het bevorderen van de invoering van het Beoordelingssysteem Begaanbaarheid Bouwterreinen
•	het begeleiden van de voorlichting aan de KAM-groep

Arboconvenant

Van 2002 tot 2006 werd het arboconvenant voor de funderingsbranche inzake geluid en begaanbaarheid uitgevoerd dat op 4 april 2002 met de vakorganisaties en het
ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid was overeengekomen. De tekst van het arboconvenant kan van deze site worden gedownload. Tevens zijn de aanverwante documenten beschikbaar zoals Begaanbaarheid van bouwterreinen en het model-bedrijfsplan van aanpak.

VCA

De VGM Checklist Aannemers is voor funderingsbedrijven een must. In het benchmarksysteem en het daarop gebaseerde erkenningcertificaat van de stichting LEF is het VCA*-certificaat zwaarwegend resp. voorwaarde voor afgifte van het certificaat

Het Nederlandse keuringssysteem van funderingsmachines

TCVT Certificaat van Goedkeuring Funderingsmachines

Sinds 1 januari 2003 worden de keuringen van funderingsmachines verricht volgens het TCVT Certificatieschema Keuring Funderingsmachines. Het schema W6-01 Keuring Funderingsmachines betreft drie keuringen.

> De eerste ingebruikname¬keuring m.b.t. de constructie en onderhoudstoestand van de funde-ringsmachine. Uitgangspunt daarbij is dat wordt vastgesteld dat de machine is geconstrueerd en beveiligd volgens de normen NEN-EN 791 en/of NEN-EN 996, waarbij wordt verondersteld dat hiermede wordt voldaan aan de Machinerichtlijn. De berekeningen van sterkte, stabiliteit en beveili-gingen worden gecontroleerd, de uitkomsten worden getest met van tevoren vastgestelde (over)be-lastingen. Deze keuring wordt uitgevoerd door een onafhankelijke instelling met een NEN-EN-ISO/IEC 17020:2004(A)-accreditatie voor het schema W6-01 en een gebruiksrechtovereenkomst met TCVT

> De (verplichte ) periodieke jaarlijkse keuring m.b.t. de constructie en onderhoudstoestand van de funde¬rings¬machine. Uitgangspunt daarbij is dat wordt vastgesteld dat de funderingsmachine nog in de constructieve staat van eerste ingebruikname en in een goede staat van onderhoud verkeert; de functies van beveiligingen en remmen worden beproefd. Deze keuring wordt uitgevoerd door een onafhankelijke instelling met een NEN-EN-ISO/IEC 17020:2004(A)-accreditatie voor het schema W6-01 en een gebruiksrechtovereenkomst met TCVT;

> Met het TCVT Certificaat van Goedkeuring heeft de eigenaar/gebruiker van de funderingsma¬chine een bewijs in handen, dat voldaan wordt aan de bepalingen van het Arbeidsomstandig¬hedenbe¬sluit m.b.t. keuring, constructie, onderhoudstoestand van de funderingsmachine. Als uiting daarvan en het bewijs dat het TCVT Certificatieschema W6-01 bij de keuring is gebruikt wordt door de keuringsinstelling een TCVT-sticker met een unieke nummercode op de funderingsmachines aangebracht
Het certificatieschema kan worden besteld via http://www.tcvt.nl/.

> De (verplichte) opstellingskeuring ten behoeve van de vrijgave voor gebruik vóórdat een funde-ringsmachine op een projectlocatie in bedrijf wordt gesteld. Uitgangspunt daarbij is dat de ma¬chine, het hulpmaterieel en de uit te voeren werkzaamheden als mede de bouwlocatie worden be¬oordeeld op een veilige uitvoering binnen de gestelde capaciteitseisen. Deze keuring kan wor¬den uitgevoerd door een door de gebruiker aan te wijzen deskundige. De keurder kan de zelfde geaccrediteerde instelling als voor de overige keuringen zijn.

Definities funderingsmachines

●  Wat onder een funderingsmachine moet worden verstaan volgens het TCVT certificatieschema luidt als volgt:

Elke installatie waarmee door middel van boren, slaan, trillen, graven, trekken, drukken of op enige andere wijze funderingselementen of gronddraagkrachtverbeteringen alsmede kerende wanden of horizontale afsluitingen in de grond worden aangebracht of verwijderd.

●  Wat onder een funderingsmachine moet worden verstaan is tevens omschreven in NEN-EN 996:

3.1 Funderingsmachine: Totaal van machines en componenten benodigd voor installatie of verwijdering van palen.

1.3 Funderingsmachines omvatten ook:

a) funderingsgereedschap of draagmachine (op rupsen, wielen of rails, drijvend), leidend hulpstuk, leider of andere leidende systemen, bijvoorbeeld direct verbonden, boom ondersteund, schommelend, geleide kooi of vrij bewegend;

b) palen installering en extractie apparatuur, bijvoorbeeld slaghamers, extractors, vibratoren of statische palen duw/trek inrichtingen;

c) accessoires, bijvoorbeeld palen kappen, helmen, platen, volgers, klemvoorzieningen, palen transport voorzieningen, palen geleiders, acoustische en schok/vibratie absorberende voorzieningen, krachtbronnen/generatoren en personenliften of platforms.

Aanbevolen standaardbestekstekst

Een funderingsmachine moet zijn voorzien van een TCVT Certificaat van Goedkeuring, waaruit blijkt dat deze voor eerste ingebruikname dan wel periodiek is gekeurd conform het TCVT Certificatieschema W6-01 Keuring Funderingsmachines. Het keuringscertificaat moet zijn afgegeven door een certificatie-instelling, die daarvoor door een nationale accreditatie-instelling (in Nederland: Raad voor Accreditatie) op basis van NEN-EN-ISO/IEC 17020:2004 en ‘Algemene criteria voor het functioneren van verschillende soorten instellingen die keuringen uitvoeren type A’ is erkend.

 
Opstellingskeuringen funderingsmachines (aanbeveling)

1. Arbobesluit
1.1 Volgens artikel 7.4a van het arbeidsomstandighedenbesluit dient bij iedere montage van een arbeidsmiddel, dus ook voor alle demontabele funderingsmachines, op een nieuwe locatie een (opstellings-)keuring uitgevoerd te worden door een deskundige.
1.2 Een opstellingskeuring dient uitgevoerd te worden na iedere montage op een nieuwe locatie.

2. Beoordelingsformulier
Als keuringsformulier kan het beoordelingsformulier C-1 behorende bij het certificatieschema voor het TCVT Certificaat van Goedkeuring Funderingsmachines gebruikt worden. Het dient na invulling ondertekend te worden.

3. Deskundige
3.1 Een deskundige is een voldoende opgeleid en ter zake kundig persoon, die bevoegd is inspectie-, beproevings- of keuringswerkzaamheden te verrichten.
3.2 Als deskundige kan worden aangemerkt de machinist van de funderingsmachine, een materieelfunctionaris of een uitvoerder van het bedrijf. Deze persoon dient aantoonbare deskundigheid te bezitten in de vorm van opleiding en ervaring.
3.3 De machinist dient geslaagd te zijn voor een erkende machinistenopleiding, aantoonbaar met zijn persoonscertificaat, en ervaring te hebben met het uitvoeren funderingswerkzaamheden met machines van een zelfde type en het regelmatig demonteren en monteren ervan.
3.4 De materieeldeskundige c.q. uitvoerder moet een gerichte opleiding hebben gevolgd, aantoonbaar met een geldig VOL-VCA diploma of gelijkwaardig. Daarnaast dient hij voldoende ervaring te hebben met de uitvoering van funderingswerken waar funderingsmachines aan te pas komen, die ter plekke gemonteerd worden.

4. Volmacht
4.1 De mate van deskundigheid is ter beoordeling van de directeur.
4.2 De beoordeling komt tot uiting in een document waarin de directeur volmacht verleent om opstellingskeuringen uit te voeren als deskundige.
4.3 Indien geen interne deskundige op het werk aanwezig is, dient ofwel de interne technische dienst te worden ingeschakeld ofwel een externe keuringsinstantie te worden ingezet om een dergelijke keuring uit te voeren.
4.4 Voor een opstellingskeuring dient altijd een externe keuringsinstantie te worden ingezet indien dit in het bestek of het contract met de opdrachtgever is voorgeschreven.

5. Vastlegging
De procedure voor de beoordeling en aanwijzing van deskundigen dient te worden vastgelegd in het kwaliteitssysteem, het VCA-handboek dan wel het LEF-erkenningssysteem.

Arbeidsomstandighedenbesluit (Arbobesluit)

Artikel 7.4a Keuringen
1. Een arbeidsmiddel waarvan de veiligheid afhangt van de wijze van installatie wordt na de installatie en voordat het voor de eerste maal in gebruik wordt genomen gekeurd op de juiste wijze van installatie en goed en veilig functioneren.
2. Een arbeidsmiddel als bedoeld in het eerste lid, wordt voorts na elke montage op een nieuwe locatie of een nieuwe plek gekeurd op de juiste wijze van installatie en goed en veilig functioneren.
3. Een arbeidsmiddel dat onderhevig is aan invloeden die leiden tot verslechteringen welke aanleiding kunnen geven tot het ontstaan van gevaarlijke situaties wordt, zo dikwijls dit ter waarborging van de goede staat noodzakelijk is, gekeurd, waarbij het zo nodig wordt beproefd.
4. Een arbeidsmiddel als bedoeld in het derde lid wordt voorts gekeurd, waarbij het zo nodig wordt beproefd, telkens wanneer zich uitzonderlijke gebeurtenissen hebben voorgedaan die schadelijke gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid van het arbeidsmiddel. Als uitzonderlijke gebeurtenissen worden in ieder geval aangemerkt: natuurverschijnselen, veranderingen aan het arbeidsmiddel, ongevallen met het arbeidsmiddel en langdurige buitengebruikstelling van het arbeidsmiddel.
5. Keuringen worden uitgevoerd door een deskundige natuurlijke persoon, rechtspersoon of instelling.
6. Schriftelijke bewijsstukken van de uitgevoerde keuringen zijn op de arbeidsplaats aanwezig en worden desgevraagd getoond aan een ambtenaar als bedoeld in artikel 24 van de wet.

Belangrijke documenten

NEN-EN 791:1995 Boorinstallaties; Veiligheidseisen 
NEN-EN 996:1996/A1:1999 Funderingsmachines; Veiligheidseisen
NEN-EN 996:1996/A1:1999/C1:1999 Funderingsmachines; Veiligheidseisen
NEN-EN 996:1996/A2:2003 Funderingsmachines; Veiligheidseisen
NVAF-richtlijnen voor de keuring van funderingsmachines NVAF juni 2001 (vervallen)
NVAF-richtlijnen voor drijvend funderingsmaterieel NVAF 1 oktober 2004
Opstellingskeuringsformulier D NVAF 2001
TCVT Certificaat van Goedkeuring Funderingsmachines TCVT W6-01/11-2002